Nie musisz mieć głosu aktora ani czytać całej książki za jednym razem. Najważniejsze są Twoja uwaga i wspólna przyjemność z opowieści. Jeśli dziecko przerywa, wraca do jednego obrazka albo prosi o tę samą bajkę po raz dziesiąty, to nie przeszkoda. To dobry punkt wyjścia do czytania po Waszemu.

Co daje wspólne czytanie?

Książka daje okazję do poznawania nowych słów, rozwijania wyobraźni i rozmów o uczuciach. Wspiera też bliskość: przez chwilę jesteście razem w świecie tej samej historii. Korzyści językowe mają oparcie w badaniach. Metaanaliza 19 badań wykazała, że programy uczące rodziców wspólnego czytania książek obrazkowych wspierały rozumienie i używanie języka przez dzieci.1

Jak wykorzystać ten potencjał? Pomocne są proste pomysły zalecane przez Reach Out and Read, organizację promującą wspólne czytanie w opiece pediatrycznej.2

7 sposobów na przyjemne czytanie

1. Zacznij od tego, co ciekawi dziecko

Samochody, koty, a może wyprawa w kosmos? Zaproponuj dwie książki i pozwól dziecku wybrać. Niemowlęciu możesz pokazywać wyraźne obrazki i nazywać to, co widzi. Maluchom proponuj krótkie, rytmiczne teksty, a przedszkolakom także historie z przygodą i humorem.

2. Baw się głosem, ale bez występu na ocenę

Myszka może piszczeć, niedźwiedź mruczeć, a deszcz stukać palcami o koc. Zmiana tempa, mina czy krótka pauza potrafią ożywić opowieść. Jeśli nie lubisz odgrywać postaci, czytaj swoim zwykłym głosem. Nie potrzebujesz aktorskich umiejętności, żeby było miło.

3. Rozmawiaj, zamiast odpytywać

Młodsze dziecko możesz zaprosić do wskazania kotka, a starsze zapytać: „Jak myślisz, co będzie dalej?” albo „Dlaczego lisek się zasmucił?”. Daj mu chwilę na odpowiedź. Gdy powie „pies”, możesz dodać: „Tak, duży pies biegnie za piłką”. W ten sposób rozmowa naturalnie wzbogaca język. Nie trzeba zadawać pytania na każdej stronie ani przerywać wciągającej sceny.

4. Podążaj za małym czytelnikiem

Chce dłużej oglądać obrazek? Zostańcie przy nim. Woli opowiadać ilustracje niż słuchać tekstu? To też wartościowy kontakt z książką. Maluch nie musi siedzieć nieruchomo. Jeśli traci zainteresowanie lub się męczy, możecie skończyć wcześniej i wrócić później.

5. Wracajcie do ulubionych historii

„Jeszcze raz!” może oznaczać kolejną okazję do nauki. W małym eksperymencie dzieci słuchające powtarzanej historii lepiej rozpoznawały nowe słowa z opowieści także po kilku dniach.3 Nie musisz więc codziennie szukać nowego tytułu. Znana bajka zaprasza też do wspólnego dopowiadania ulubionych zdań.

6. Oddaj dziecku część opowieści

Pozwól przewracać strony, naśladować zwierzęta albo „czytać” z obrazków. Starszak może wymyślić, co bohater zrobi jutro. Takie drobne zabawy dają miejsce na własne pomysły i sprawiają, że dziecko współtworzy Wasz czas z książką.

7. Znajdźcie swój rytuał

Spróbujcie czytać codziennie, choćby przez kilka spokojnych minut. Może po śniadaniu, na kanapie albo przed snem? Odłóż telefon i wyłącz telewizor w tle. Jeśli jeden dzień wypadnie, po prostu wróćcie do książki przy kolejnej okazji.

Na dziś wystarczy jedna historia i chwila dla siebie nawzajem. Nie licz przeczytanych stron. Zauważ śmiech, pytanie o bohatera albo prośbę o powtórkę: właśnie z takich chwil może rosnąć przyjemność czytania.

Źródła i dalsza lektura

  1. Dowdall i wsp. (2020), Shared Picture Book Reading Interventions for Child Language Development: A Systematic Review and Meta-Analysis, „Child Development”. Metaanaliza 19 randomizowanych badań programów wspólnego czytania. ↩

  2. Reach Out and Read, Family Resources: Reading tips. Wskazówki dotyczące doboru książek, rozmów, zabawy głosem i czytania z dziećmi w różnym wieku. ↩

  3. Horst, Parsons i Bryan (2011), Get the Story Straight: Contextual Repetition Promotes Word Learning from Storybooks, „Frontiers in Psychology”. Eksperyment z udziałem 16 dzieci, dotyczący uczenia się konkretnych nowych słów. ↩